Skandynawski, czyli jaki?

- Skandynawski

Gdyby spytać przeciętnego Szweda czy Norwega, dlaczego styl skandynawski wygląda w ten, a nie inny sposób, mógłby on odpowiedzieć słowami polskiej minister: „Sorry, taki mamy klimat”. I co najciekawsze – pewnie byłoby w tym stwierdzeniu sporo racji, ale o tym później.

Na początek warto jednak uporządkować fakty. Otóż, nie wszyscy wiedzą, że Skandynawia to tylko trzy kraje: Szwecja, Norwegia oraz Dania. Niektórzy trochę błędnie dodają w tym miejscu państwa takie jak: Islandia, Finlandia, Estonia, Łotwa, a nawet Litwa.

Chociaż szczytowym okresem popularności stylu skandynawskiego był okres między latami 30′ i 70′ XX wieku, to jednak do dziś na całym świecie (w tym również w Polsce) znajdziemy rzesze osób zafascynowanych ową szlachetną prostotą i minimalizmem. Gwoli uzupełnienia, omawiany nurt stylistyczny rozwijał się głównie w Szwecji oraz Danii.

Jak rozpoznać styl skandynawski?

Zadanie to jest dosyć proste, ponieważ założenia stylu skandynawskiego są właśnie… proste: połączenie minimalizmu formy z naturalnością użytych materiałów i charakterystyczną kolorystyką.

Tak więc architekturę, wnętrza czy też meble tego nurtu łączy szacunek dla wszystkiego, co nieskomplikowane. Można by wręcz zaryzykować twierdzenie, że projektanci z Europy Północnej cały czas mają „z tyłu głowy” dewizę Alberta Einsteina:

Wszystko trzeba robić tak prosto, jak to tylko jest możliwe, ale nie prościej.

Stąd też brak jakichś „rozbuchanych” ornamentów, ponieważ wszystko podporządkowane jest funkcji przedmiotu (np. mebla). Nawet skandynawska architektura okresu baroku, a więc okresu niebywałego wysmakowania w sztuce, jest dużo bardziej powściągliwa i stonowana od swoich południowoeuropejskich odpowiedników. Przykład – fasada katedry w Kongsberg (Norwegia).

Ta prostota jest jednak sporym wyzwaniem dla każdego projektanta, ponieważ przy zastosowaniu minimum środków stylistycznych musi on oddać całą ideę przedmiotu. Wszystko co zbędne, jest odrzucane. Widać tutaj podobieństwo do… poezji.

Doskonały wiersz zbudowany jest bowiem z tylko tylu słów, ile to absolutnie konieczne. Inaczej – pryska cała harmonia.

Styl Skandynawski

Dokładnie takie są meble tworzone w duchu skandynawskim. Nawet oko laika jest w stanie dostrzec, że zmiana / dodanie detalu w takim przedmiocie, od razu zburzy głęboko przemyślaną koncepcję.

Drugą istotną cechą nurtu jest użycie naturalnych materiałów: jasnych gatunków drewna (brzoza, buk), wikliny, wełny, lnu, kamienia czy juty.

Wreszcie trzecim elementem, który wyróżnia styl skandynawski, jest jedyna w swoim rodzaju kolorystyka: wszechobecna biel oraz ciepłe, pastelowe barwy, których zadaniem jest nie tylko powiększanie optyczne wnętrz, lecz przede wszystkim kreowanie niezwykle przytulnego, domowego klimatu.

A propos klimatu. Czy fakt, iż Skandynawowie mieszkają na terenach, gdzie lato jest krótkie, zimy srogie, a światła słonecznego jest mniej niż na południu kontynentu – może mieć przełożenie na wzornictwo przemysłowe?

Czy może to wpływ etyki protestanckiej obecnej w tych krajach, z jej naciskiem na asetyczny styl życia, pochwałę oszczędności, rzetelności i ciężkiej pracy?

A może tajemnica tkwi w czymś zupełnie innym?